Akcja Katolicka

Jest ruchem katolików świeckich (laikatu), zmierzającym do większego nasycenia życia publicznego wartościami chrześcijańskimi.

Apostolstwo świeckich zawsze towarzyszyło misji Kościoła katolickiego, nie miało jednak określonych jasno zadań i struktur organizacyjnych. Dopiero w XIX w, za pontyfikatu Piusa X, podjęto próby tworzenia zorganizowanych ruchów o charakterze katolickim. W ten sposób doszło do kształtowania się ogólnego ruchu pod nazwą akcji katolickiej, rozumianej jako aktywność apostolską wiernych świeckich. Dopiero za pontyfikatu Piusa XI, zaczęto używać wyrażenia „Akcja Katolicka” w znaczeniu nazwy własnej.

Akcja Katolicka w II Rzeczpospolitej

W Polsce przedwojennej stowarzyszenie zawiązało się w roku 1930. Tuż przed wybuchem II wojny Akcja Katolicka liczyła około 750 tys. członków. W budowaniu struktur przyjęto model włoski stowarzyszenia oparty na czterech stanach: mężczyźni, kobiety, młodzież męska, młodzież żeńska.
Podczas krajowego zjazdu Akcji Katolickiej w Krakowie w dniu 5 lutego 1934, na którym postanowiono ujednolicić jednostki wchodzące w jej skład. Decyzją Prezydium Zjazdu powołano na m.in. dwie organizacje młodzieżowe: Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej (KSMM) i Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej (KSMŻ), oba z siedzibą w Poznaniu.
AK wydawała własne czasopismo pod nazwą ,,Ruch Katolicki”. Patronem w Polsce wybrany został św. Wojciech, jako święto patronalne wyznaczono uroczystość Chrystusa Króla.

Okres powojenny

W Polsce Ludowej działalność Akcji Katolickiej była zakazana. W tym czasie, w latach 60., odbywał się w Rzymie sobór watykański II, który w Dekrecie O apostolstwie świeckich (DA, 20) wymienił cztery cechy konstytutywne Akcji Katolickiej, odróżniające ją od innych organizacji katolickich:

1. Cel identyczny z celem Kościoła.
2. Przyjęcie przez świeckich odpowiedzialności w Kościele i za Kościół.
3. Zorganizowana działalność.
4. Działalność „pod zwierzchnim kierownictwem” samej hierarchii, która może nawet zatwierdzić tę współpracę przez wyraźne udzielenie mandatu.

Każda ze struktur posiada swój własny zarząd i asystenta kościelnego. działają w większości diecezji. Stowarzyszenie skupia w Polsce ok. 35 tys. członków.

III Rzeczpospolita po 1939 rok

Przemiany polityczne w kraju, dały możliwość katolikom swobodnego zrzeszania się w organizacjach dotąd zakazanych. Odrodziła się również Akcja Katolicka. O woli jej reaktywowania mówił Jan Paweł II do biskupów polskich podczas ich wizyty w Rzymie 12 stycznia 1993 roku.: „Niezastąpionym środkiem formacji apostolskiej świeckich są organizacje, stowarzyszenia i ruchy katolickie. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje Akcja Katolicka, która kiedyś w Polsce żyła i przyniosła tyle wspaniałych owoców. Trzeba więc, aby na nowo odżyła. Bez niej bowiem infrastruktura zrzeszeń katolickich w Polsce byłaby niepełna”. Papież mówił też o innych powstających organizacjach katolickich. Ze szczególnym zadowoleniem powitałem decyzję dotyczącą ponownego powołania do życia Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży.

- formować się intelektualnie, duchowo, apostolsko, kulturalnie, społecznie;
- realizować apostolski cel Kościoła w zakresie ewangelizacji, uświęcania się, formacji sumienia;
żyć codziennie według Ewangelii Jezusa;
- głosić Jezusa (ewangelizacja) w małżeństwie, rodzinie i społeczeństwie;
- świadczyć o jedności w wierze z duchowieństwem, biskupami i papieżem;
- przywrócić świadomość suwerenności duchowej i moralnej Kościoła;
- współpracować z duchownymi (przyjmować odpowiedzialność za prowadzenie działalności duszpasterskiej);
- angażować świeckich w organizowanie życia codziennego, społecznego i kościelnego;
niweczyć bierność;

- prowadzić działalność pod zwierzchnictwem hierarchii, czuwającej nad czystością doktryny katolickiej;
- wdrażać i uczyć katolików świeckich pracy w zespołach ludzkich, wspólnotach;
- ożywiać umiłowania modlitwy, kontemplacji, życia liturgicznego i sakramentalnego;
- działać na rzecz wzrostu powołań do chrześcijańskiego małżeństwa, do sakramentalnego kapłaństwa i do życia konsekrowanego;
- uczestniczyć w przedsięwzięciach i działaniach Kościoła;, brać udział w organizowaniu i animacji dzieł charytatywnych, kulturalnych, duchowych;
- budować ducha wyrzeczenia i powrotu do ewangelicznego ubóstwa jako źródła wspaniałomyślnej miłości wszystkich ludzi;